Technologiczne czynniki sukcesu projektu NFT
grupa docelowa i jej wpływ na wybór technologii
Najważniejsze pytanie, jakie powinien postawić sobie twórca projektu NFT brzmi: “Kto jest moją grupą docelową?”
Nie chodzi tu jednak o placement reklam czy strategię komunikacji, a o zwykłą biegłość technologiczną odbiorców projektu. Najistotniejsze rozróżnienie użytkowników końcowych można przeprowadzić po linii ich doświadczeń ze światem krypto. Mówiąc krótko, najlepiej zacząć od podziału na tych, którzy mają swój portfel kryptowalutowy oraz tych, którzy w życiu nie mieli z nim do czynienia.
Crypto-natives
Jeśli kierujemy projekt do doświadczonych osób, które kupowały już tokeny na giełdach, a być może miały nawet doświadczenia z DeFi (zdecentralizowane platformy usług finansowych), to jasne jest, że poradzą sobie oni z natywnym dla świata krypto procesem mintowania NFT (wybicia tokenu). Plusem jest oczywiście również to, że ta grupa docelowa ma zazwyczaj najgrubsze portfele i brak oporów w kwestiiwydawania pieniędzy na dobra cyfrowe.
W takim przypadku spokojnie możemy rekomendować tworzenie NFT na łańcuchu Ethereum lub innym rozwiązaniu o niskich opłatach sieciowych, jak Solana czy Tezos. To właśnie na Ethereum powstały wszystkie kultowe projekty NFT jak Crypto Punks czy Bored Ape Yacht Club.
Normies, czyli przeciętni przedstawiciele społeczeństwa
Na przeciwnym biegunie znajdują się osoby, które nigdy nie posiadały żadnej kryptowaluty lub kupowały je za pomocą usług, które przechowują środki w imieniu użytkownika (custodial wallet). Onboardowanie tych użytkowników do twojego projektu może okazać się bardzo trudne i czasochłonne.
W takim przypadku rekomendujemy twórcom projektu, aby opracować rozwiązanie pośrednie, które, choć oparte o technologię Web3, daje jednak możliwość zakupu tokenów za pomocą walut fiat (tradycyjne pieniądze). Po prostu łatwiej będzie przekonać osobę do zakupu tokena przy pomocy karty.
W ten sposób stworzonych jest wiele projektów o masowym charakterze, takich jak NBA Top Shot – kolekcjonerskie wirtualne “karty” z koszykarzami. Projekt Top Shot zbudowany jest na dość scentralizowanym blockchainie Flow, który ma właściwie zerowe koszty sieciowe. Końcowy odbiorca tego rozwiązania loguje się do niego i kolekcjonuje NFT jak na tradycyjnych platformach – za pomocą e-maila oraz karty kredytowej.
Jeśli nie zróżnicujesz komunikacji lub całej struktury projektu z uwzględnieniem wiedzy i doświadczeń normies lub crypto-natives, a przez to źle dobierzesz technologie, porażka jest gwarantowana. Warto już na początku zdecydować, dla jakiej grupy ludzi budujemy nasze rozwiązanie i egzekwować je zgodnie z tymi założeniami.
Jakie koszty akceptujemy w obsłudze i obrocie naszych NFT?
Blockchain to szczególny rodzaj bazy danych, w której płacimy za każdą akcję, którą na niej wykonamy, w tym za tworzenie (mintowanie) oraz transakcje NFT. Jeszcze przed startem naszego projektu NFT powinniśmy mieć jasny obraz tego, jaki poziom kosztów gas fee jesteśmy w stanie zaakceptować my sami, jak i nasza grupa docelowa.
Jest to bardzo istotny czynnik doboru blockchaina do naszego projektu. Na najbardziej zdecentralizowanym Ethereum koszty potrafią poszybować naprawdę wysoko. W przypadku premier projektów, które cieszą się ogromną popularnością, opłata za wymintowanie NFT często jest znacznie wyższa niż sama wartość tokena na rynku pierwotnym. Dzieje się tak, ponieważ tysiące osób próbuje wykonać transakcję na Ethereum w tym samym momencie, a podaż tokena jest ograniczona. Dochodzi wówczas do sytuacji “kto pierwszy ten lepszy” i ludzie zaczynają konkurować o pierwszeństwo, oferując wyższe opłaty za swoją transakcję, aby została zapisana w blockchainie jako pierwsza.
Interesuje Cię wykorzystanie NFT w marketingu?
Który blockchain wybrać?
Projekty, dla których lepszym rozwiązaniem będzie tani w obsłudze łańcuch, jak Solana, Tezos, czy któreś z rozwiązań Layer 2 łańcucha Ethereum, to:
- gry online wykorzystujące blockchain do zapisu stanów posiadania obiektów NFT, np. Axie Infinity;
- karty kolekcjonerskie, których liczba edycji (liczba kopii danej karty) jest wysoka, a co za tym idzie, generują duży obrót, np. NBA Top Shot i Fan Craze, w których najbardziej pospolite tokeny mają po 60 000 edycji;
- wszelkie projekty, w których wartość pojedynczego tokena nie będzie bardzo wysoka, a zatem nie będzie sensu ponosić kosztów gas fee za transferowanie własności nad tokenem, np. https://poap.xyz - system do zbierania odznak NFT za uczestnictwo w eventach, aktywny udział w społeczności czy subskrybowanie newslettera;
- NFT, które mają mieć wartość użytkową, niekoniecznie związaną z wysokim kosztem: wejściówki na bezpłatne eventy, kanały Discord, społeczności online.
Łańcuch Ethereum najlepiej sprawdzi się w projektach, w których:
- Wartość pojedynczego tokenu jest wysoka (np. znane dzieła sztuki czy topowe projekty profile picture, takie jak słynne dzieło Beeple, XCOPY, sprzedawane za setki tysięcy / miliony dolarów).
- Najistotniejszą wartością z punktu widzenia użytkowników projektu jest doskonała decentralizacja, bezpieczeństwo oraz silne osadzenie w etosie Web3, np. bilet na konferencję Non Fungible Conference w postaci NFT.
- Wysokie gas fee może być potraktowane jako zaleta, a nie wada (feature not a bug) - gotowość użytkownika na poniesienie wyższego gas fee, aby zwiększyć szanse na wymintowanie danego tokena może tworzyć ciekawą, wysoce zmotywowaną grupę odbiorców danego projektu.
- Ethereum w znacznym stopniu (dzięki kosztom) redukuje problem botów, pochłaniających dużą część podaży tokena w trakcie jego debiutu.
- Chcemy dostarczyć rozwiązania, które będzie maksymalnie niezależne od naszego wsparcia projektu w przyszłości.
- Celujemy w najszerszą grupę posiadaczy portfeli kryptowalutowych, których nie zadowoli custodial wallet.
Gdzie przechowywać egzekucję kreatywną NFT?
NFT stały się tak popularne, ponieważ był to pierwszy aspekt technologii Web3, który dodawał do niej komponent wizualny (obrazek) i aspekt kreatywny. NFT może być zlinkowane z różnymi zasobami, takimi jak obraz, film, plik audio, domena, obiekt 3D, obiekt w grze lub metaverse czy po prostu tekst. Jeśli jednak mówimy o linkowaniu, to oczywiste staje się to, że gdzieś tą egzekucję kreatywną musimy przechowywać. Możemy do tego celu użyć naszego własnego serwera i zwykłego URL. Nie jest to jednak polecane rozwiązanie.
InterPlanetary File System - IPFS
W środowisku krypto przyjęło się hostować mediowy komponent NFT za pomocą IPFS. Jest to rozwiązanie, które pozwala zabezpieczyć istnienie medium zlinkowanego z danym NFT przed ryzykami, takimi jak zmiana właściciela domeny, czy zwykłe wykasowanie pliku z serwera, do którego linkuje NFT. Ponadto przechowywanie plików w IPFS chroni nas przed potencjalnym cenzurowaniem danego materiału czy chęcią pozbycia się go przez jakąkolwiek stronę.
Bez wchodzenia w techniczne detale działania IPFS, można powiedzieć, że system ten działa trochę jak Bittorrent, ponieważ pliki hostowane są w sieci peer-to-peer, w której ich adresowanie oparte jest nie o lokację pliku (“gdzie?” plik znajduje się na tym serwerze czy u tego użytkownika), a o identyfikator pliku (“co?” ten plik ma).
Ślad węglowy projektu
Fakty i mity
Jeśli grupa docelowa naszego projektu jest istotnie zainteresowana tematem ekologii, to nie sposób pominąć w świecie NFT problemu emisji CO2, który powstaje przy ich produkcji.
Ważne: emisje związane z krypto to nic w porównaniu z tym, co emituje tradycyjny świat finansów. Po pierwsze, NFT można tworzyć na blockchainach takich jak Tezos czy Solana, których emisja CO2 i zużycie energii są na bardzo niskim poziomie. Podejrzewam, że namalowanie dzieła na tradycyjnym płótnie zostawia większy ślad węglowy.
Ethereum również będzie ekologiczne
- niewielki
- wkrótce nieistniejący.
największe błędy w projektach NFT
- Nieprzeprowadzenie audytu smart contractu NFT, który stworzyłeś.
- Bazowanie na “gotowcach” czy na kodzie smart contract, które są dostępne online, bez dobrego zrozumienia, co faktycznie zawierają.
- Dobór do projektu blockchaina o zbyt wysokich kosztach sieciowych – gas fee.
- Błędy w kodzie odpowiedzialnym za losowy przydział tokenów o różnych wartościach unikalności – możliwość “oszukania” losowości przez bardziej wyrafinowanych użytkowników.
- Zaprojektowanie dla nowicjuszy natywnych dla kryptowalut sposobów zakupu i przechowywania tokenów NFT bez możliwości wejścia w posiadanie tokenów poprzez zakup za fiat (tradycyjne pieniądze) i custodial wallet.
- Przy projektach o dużej popularności prowadzonych na chainach i niskich kosztach transakcji niezapewnienie zabezpieczeń przed botami, które w trakcie premiery mogą skupić nieproporcjonalną ilość tokena.
- Hostowanie mediów tokenów na scentralizowanym serwerze, podatnym na cenzurę i wykasowanie plików.
- Launch projektu powinien być przeprowadzony z wzięciem pod uwagę stref czasowych, w których chcemy pozyskać użytkowników.
- Przypadkowe doprowadzenie designem launchu NFT do licytacji zakupu tokenów poprzez gas fee – kto da więcej na opłaty sieciowe.
- Koronne: niedostateczna dbałość o bezpieczeństwo smart contractów, które tworzymy.
Psycholog, przedsiębiorca, który łączy domeny komunikacji, marketingu i technologii cyfrowych. Founder agencji reklamowej GreenParrot i softwere house Develio. Twórca newslettera o technologii i marketingu GreenLetter.
Technologia NFT
O technologii i związanych z nią perspektywach rozmawia Szymon Paroszkiewicz z Green Parrot.
